Elektrik Karbon Ayak İzi Hesaplama (Kapsam 2)
Yıllık elektrik tüketiminizi resmi tüketim noktası emisyon faktörüyle ton CO₂e'ye çevirin; bir tasarruf hedefinin emisyonda ne ettiğini görün.
12 aylık faturanızdaki aktif tüketimin toplamı
Yalnızca yukarıdaki değer öz tüketilen GES enerjisini de içeriyorsa girin. Genellikle boş bırakın; fatura zaten yalnız şebeke enerjisini gösterir.
Sonuç
Elektrik kaynaklı karbon ayak izi nasıl hesaplanır?
Formül basittir: Emisyon (tCO₂e) = Şebekeden çekilen elektrik (MWh) × Emisyon faktörü (tCO₂e/MWh). Zor olan doğru faktörü seçmek ve tüketimi doğru ölçmektir. Faktör, Türkiye'nin elektrik üretim karışımına göre her yıl yeniden hesaplanır ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yayımlanır.
Resmi tüketim noktası emisyon faktörleri
Bakanlığın 2022 hesaplama dönemi bilgi formunda tüketim noktası faktörleri şöyledir:
- Dağıtım hattına bağlı tüketim noktası: 0,478 tCO₂e/MWh (yalnız CO₂: 0,474)
- İletim hattına bağlı tüketim noktası: 0,445 tCO₂e/MWh (yalnız CO₂: 0,442)
Bakanlık, bu faktörlerin bağlantı noktasına göre elektrik tüketimi kaynaklı karbon ayak izi ve azaltım hesaplarında kullanılabileceğini belirtir. Santrallerin ortalamasını gösteren "Türkiye geneli üretim faktörü" (0,442) ise üretim tarafı içindir. Araç CO₂ eşdeğeri (CO₂e) değerini kullanır.
Örnek hesap
Dağıtım şebekesine bağlı, yılda 1,5 milyon kWh tüketen bir fabrika: 1.500 MWh × 0,478 = 717 tCO₂e. Tüketimini %10 azaltırsa yılda yaklaşık 72 ton CO₂e daha az salım yapar.
Bu hesap kimin işine yarar?
- İhracatçılar: AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM) kapsamındaki çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen sektörlerinde emisyon raporlaması gerekir. Kapsam dışındaki sektörlerde de AB'li alıcılar tedarikçilerinden karbon verisi istemeye başladı.
- Sürdürülebilirlik raporu hazırlayanlar: Sera Gazı Protokolü ve ISO 14064-1 raporlarında elektrik, Kapsam 2 başlığında yer alır.
- GES yatırımı değerlendirenler: Öz tüketilen her kWh güneş enerjisi Kapsam 2'den düşer. GES üretim hesaplama aracıyla santralinizin yıllık üretimini tahmin edip bu araçta azaltımı görebilirsiniz.
Yıllık hesaptan sürekli takibe
Faturalardan yapılan yıllık hesap bir başlangıçtır. Ancak denetçi ve müşteri giderek aylık, tesis ve hat bazında veri istiyor. Hangi hattın ya da vardiyanın ayak izini büyüttüğünü görmek için tüketimin sayaç bazında ölçülmesi gerekir. Enerji izleme sistemi bu veriyi otomatik toplar ve emisyonu ölçülen tüketimden hesaplar.
İlgili çözüm
Enerji İzleme Yazılımı →Platform çözümlerini keşfedin
Sık Sorulan Sorular
Kapsam 2 nedir?
Sera Gazı Protokolü'nde Kapsam 2, satın alınan elektrik, ısı ve buhardan kaynaklanan dolaylı emisyonlardır. Emisyon santralde oluşur, ancak elektriği kullanan tesisin ayak izine yazılır.
Türkiye'de hangi emisyon faktörü kullanılmalı?
Konum bazlı yöntemde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın yayımladığı tüketim noktası faktörü. 2022 hesaplama dönemi için dağıtım hattına bağlı tesislerde 0,478, iletim hattına bağlı tesislerde 0,445 tCO₂e/MWh'tir.
Dağıtım mı iletim mi, hangisindeyim?
Fabrikaların, binaların ve OSB tesislerinin büyük çoğunluğu dağıtım şebekesine bağlıdır. İletim bağlantısı (genelde 154 kV ve üzeri, doğrudan TEİAŞ) çok büyük sanayi tüketicileriyle sınırlıdır.
Çatı GES'i Kapsam 2'yi düşürür mü?
Evet. Öz tüketilen GES enerjisi şebekeden gelmez, bu yüzden Kapsam 2'ye girmez. Faturanız zaten yalnız şebeke elektriğini gösterdiği için genelde faturadaki kWh'i doğrudan girebilirsiniz.
Piyasa bazlı raporlamadan farkı nedir?
Piyasa bazlı yöntem, sözleşmeyle satın aldığınız elektriğin faktörünü kullanır; örneğin YEK-G belgeli yenilenebilir enerji. Bu araç her durumda raporlanan konum bazlı değeri hesaplar.
Emisyonu ölçülen veriden raporlayın
SolarTools sayaçlarınızı ve GES'inizi sürekli okur; aylık tüketim, öz tüketilen GES enerjisi ve buna bağlı CO₂e, toplanan faturalardan değil ölçülen veriden gelir. Ücretsiz kayıt.