TEP Hesaplama ve Enerji Yöneticisi Yükümlülüğü
Son üç yılın elektrik, gaz ve yakıt tüketimini resmi katsayılarla TEP'e çevirin; tesisinizin enerji yöneticisi görevlendirmesi gerekip gerekmediğini görün.
Faturalarınızdaki yıllık tüketimi girin. Kullanmadığınız kaynakları boş bırakın. En az bir yıl doldurun.
| Kaynak | 1. yıl | 2. yıl | 3. yıl (son) |
|---|---|---|---|
| ElektrikkWh | |||
| Doğal gazSm³ | |||
| Motorinlitre | |||
| LPGton | |||
| Fuel oil No: 6ton | |||
| Taşkömürüton |
Sonuç
TEP nedir, neden önemli?
TEP (ton eşdeğer petrol), farklı enerji kaynaklarını tek birimde toplamak için kullanılır. 1 TEP, 10 milyon kcal enerjiye karşılık gelir. Bir fabrika elektrik, doğal gaz ve motorini ayrı birimlerle ölçer; kWh, Sm³ ve litre doğrudan toplanamaz. Her kaynak resmi katsayısıyla TEP'e çevrilir ve toplam yıllık enerji tüketimi bulunur.
Bu toplam yalnızca bir istatistik değildir. Türkiye'de enerji yöneticisi, enerji etüdü ve ISO 50001 yükümlülükleri bu sayıya göre belirlenir.
Resmi çevrim katsayıları
Katsayılar, Enerji Verimliliği Yönetmeliği'nin Ek-2 tablosunda yer alır. Araçta kullanılan değerler:
- Elektrik: 1.000 kWh = 0,086 TEP
- Doğal gaz: 1.000 Sm³ = 0,825 TEP (alt ısıl değer 8.250 kcal/Sm³)
- Motorin: 1 ton = 1,020 TEP; 0,830 kg/lt yoğunlukla litre başına 0,000847 TEP
- LPG: 1 ton = 1,090 TEP
- Fuel oil No: 6: 1 ton = 0,986 TEP
- Taşkömürü: 1 ton = 0,610 TEP
Tabloda olmayan yakıtlar için yönetmelik, Uluslararası Enerji Ajansı katsayılarının kullanılmasını öngörür.
Örnek: 1.000 TEP ne kadar tüketime denk gelir?
Yalnızca elektrik kullanan bir tesis için 1.000 TEP, yaklaşık 11,6 milyon kWh yıllık tüketime denk gelir. Yalnızca doğal gaz kullanan bir tesiste bu değer yaklaşık 1,21 milyon Sm³'tür. Örneğin yılda 7 milyon kWh elektrik (602 TEP) ve 500 bin Sm³ doğal gaz (412,5 TEP) tüketen bir işletme toplam 1.014,5 TEP ile eşiği geçer.
Hangi yükümlülükler başlar?
Son üç yılın ortalama tüketimi eşiği aşan endüstriyel işletmeler için:
- Enerji yöneticisi: Çalışanlar arasından sertifikalı bir kişi görevlendirilir. Bu mümkün değilse hizmet satın alınır.
- Enerji etüdü: Yetkili bir şirkete yaptırılır ve 4 yılda bir yenilenir.
- TS EN ISO 50001: Enerji yönetim sistemi kurulur ve belgelendirilir.
- ENVER bildirimi: Tüketim verileri her yıl Mart sonuna kadar Bakanlığın ENVER portalına girilir.
Bu işlerin hepsi aynı temele dayanır: güvenilir ve aylık kırılımlı tüketim verisi. Fatura toplayarak yapılan hesap yılda bir kez bakılan bir sayı üretir. Yönetmeliğin istediği enerji yönetimi ise sürekli izleme gerektirir.
Eşiğe yaklaşıyorsanız
Tüketiminiz eşiğin %80'ine ulaştıysa, kapasite artışı ya da yeni bir hat sizi kapsamın içine taşıyabilir. Bu noktada tüketimi kaynak ve bölüm bazında görmek, hem kapsam takibini hem de olası tasarruf fırsatlarını netleştirir. Puant saatlerdeki yükü ve reaktif cezayı da aynı veriden izleyebilirsiniz.
İlgili çözüm
Enerji İzleme Yazılımı →Platform çözümlerini keşfedin
Sık Sorulan Sorular
TEP nedir?
Ton eşdeğer petrol: bir ton ham petrolün enerjisi, yani 10 milyon kcal. Elektrik, gaz ve yakıtları tek birimde toplamayı sağlar. Türkiye'de 1.000 kWh elektrik 0,086 TEP, 1.000 Sm³ doğal gaz 0,825 TEP'tir.
Kimler enerji yöneticisi görevlendirmek zorunda?
Son üç yıl ortalama yıllık tüketimi 1.000 TEP ve üzeri olan endüstriyel işletmeler. Ticari ve hizmet binalarında eşik 500 TEP veya 20.000 m² inşaat alanı, kamu binalarında 250 TEP veya 10.000 m²'dir.
Bir yıl 1.000 TEP'i aşmak yeterli mi?
Kapsam üç yıllık ortalamaya göre belirlenir. İstisna yeni kurulan işletmelerdir: ilk yıl tüketimi eşiğin iki katını aşarsa, üç yıllık ortalama beklenmeden yükümlülük başlar.
Enerji yöneticisi dışında neler gerekir?
Endüstriyel işletmelerde 4 yılda bir yenilenen enerji etüdü, TS EN ISO 50001 belgelendirmesi ve her yıl Mart sonuna kadar ENVER portalına bildirim. 50.000 TEP ve üzeri işletmeler ayrıca enerji yönetim birimi kurar.
Yükümlülükler yerine getirilmezse ne olur?
5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu idari para cezası öngörür. Tutarlar her yıl yeniden değerlenir; 2025 için enerji yönetimi yükümlülüklerine aykırılıkta, 30 günlük ihtarın ardından 516.882 TL ceza uygulanıyordu.
Enerji yöneticisi veriyi her gün görsün
SolarTools sayaçlarınızı tek yerde toplar; ENVER bildirimi ve ISO 50001 çalışmalarında kullanabileceğiniz aylık tüketim raporları üretir, sapmalarda uyarır. Ücretsiz kayıt.